Przedmiot podatku - określony w ustawie stan (faktyczny lub prawny), z którym ust.pod. wiąże powstanie obowiązku podatkowego
• wielopłaszczyznowy sposób definiowania przedmiotu opodatkowania (np: pod.dochodowy – kwota należna: stan prawny lub kwota faktycznie uzyskana:stan faktyczny); rzadko jednolity – pod. od spadku: nabycie spadku, pod. od psów: posiadanie

Klasyfikacja przedmiotów opodatkowania:
a/ każdy stan faktyczny lub prawny – przyszły lub obecny (przeszły jest sprzeczny z lex retro non agit)
- stany faktyczne – wiążą obowiązek podatkowy z określonymi elementami rzeczywistości (samoistne posiadanie rzeczy, wydanie towaru, przekroczenie granicy)
- stany prawne – odwołują się do ściśle określonych zdarzeń lub stanów prawnych (zawarcie umowy, własność towarów, uprawomocnienie się wyroku sądowego)
- przedmioty o charakterze finansowym (stany prawne) odwołują się do specyficznych kategorii prawnofinansowych (obrót (przychód), dochód, wartość majątku, kwota wydatku)

A/ OBRÓT – PRZYCHÓD – kwota należna (wyjątkowo: otrzymana) z tytułu wykonywanych przez podatników czynności podlegających opodatkowaniu albo wartość towarów i usług, gdy czynności te wykonywane są bez pobrania należności
- by ustalić podstawę opodatkowania kwota należna jest pomniejszana o rabaty (bonusy, bonifikaty, obniżki), których udzielono po wydaniu towaru oraz o należny podatek VAT

-kwota należna – stan prawnopodatkowy, w którym podatnik może lub mógł wymagać uzyskać zapłatę (świadczenie wzajemne) za wykonaną czynność – niezależnie czy jej: zażądał, umową rozłożył w czasie, odroczył jej płatność, zrezygnował z otrzymania
- obrót to kwota należna, memoriałowa, więc nie ma znaczenia brak faktycznego otrzymania przez podatnika zapłaty
-otrzymanie: zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, to możliwe:
a/ zasada pierwszeństwa: podlega opodatkowaniu wydanie towaru albo otrzymanie zapłaty – w zależności co będzie pierwsze
b/ zasada nieopodatkowania zapłaty otrzymanej przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi
c/ zasada pośrednia: opodatkowanie wyłącznie zaliczek w wysokości co najmniej 50% ceny (u nas)
- dotyczy określonego okresu podatkowego – miesiąc kalendarzowy (VAT i akcyza)
- obrót nie zmniejsza się o wydatki podatnika: rożnica z dochodem

B/ DOCHÓD – kwota przychodu podatnika pomniejszona o koszty jego uzyskania
- przychód – kwota należna pomniejszona o rabaty oraz o kwotę należnego VAT
różnice z obrotem:
- zaliczki nie są przychodem
- w pod.doch. nie występuje pojęcie “czynności podlegających opodatkowaniu”, więc przychód uzyskuje się niezależnie od causy uzyskania
- przychód jest kwotą otrzymaną, ma charakter kasowy (wyjątek to memoriałowe definiowanie, które dotyczy przychodów z czynności z natury rzeczy powtarzalnych, zwłaszcza działalności gospodarczej
- koszt uzyskania przychodu – wydatki i czynności, które poniesiono w celu uzyskania przychodów; celowość wydatków:
- przyczynowo-skutkowa: faktycznie spowodowały uzyskanie przychodów, które są bezpośrednim skutkiem wydatku lub czynności
- potencjalna: wydatek w sensie racjonalnym powinien spowodować uzyskanie przychodu, nie jest prawnie istotne czy nastąpiło to faktycznie (w Polsce)

Koszty:
- rzeczywiste: rzeczywiste poniesienie przez podatnika określonego wydatku
- normatywne: konstrukcja prawna – ustawodawca podatkowy nakazuje uznać za koszt określone kwoty niezależnie od faktycznego ponoszenia jakiegokolwiek wydatku (amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, niektóre rezerwy, stracone wierzytelności, wpłaty na fundusze tworzone przez podatnika)

Cechy kosztów uzyskania przychodu:
a/ memoriałowy charakter – kosztem jest już zobowiązanie do poniesienia określonych wypłat z tytułu zakupu dóbr (nie tylko fizyczna czynność)
b/ podporządkowanie w stosunku rocznym przychodom – w danym roku są to:
- rzeczywiście poniesione, jeżeli związane są z przychodem tego roku, nawet gdy poniesione były w latach poprzednich
- zarachowane, nie były lecz będą dopiero poniesione w przyszłych latach, ale związane są z przychodem tego roku
- rzeczywiste poniesione, można przypisać do przychodu konkretnego roku

- dochód to nadwyżka przychodu nad kosztami uzyskania w danym roku podatkowym
• różnica ujemna to strata  zmniejsza dochód w częściach równych w trzech kolejnych latach podatkowych (gdy dochodu nie było – nie może odliczyć tej części straty)

C/ MAJĄTEK – szerzej: ogół pasywów i aktywów podatnika; węziej: tylko aktywa; rzeczy oraz prawa będące własnością lub w samoistnym posiadaniu podatnika
- brak podatków obciążających całość majątku, opodatkowaniu podlegają elementy

D/ WYDATEK – przyjęcie przez podatnika zobowiązania do dokonywania określonego wydatku na podstawie causy z zakresu pr.cywilnego oraz pr.pracy
- nie jest istotne czy faktycznie przekazano środki pieniężne
- przedmiotem opodatkowania są tylko niektóre wydatki podatnika
- prostsze i skuteczniejsze jest pośrednie opodatkowanie pod. obrotowymi