Stawki podatkowe – niezbędny element do określenia kwoty zob. pod. lub zwrotu podatku
- ogólne – wynikające z zasad ogólnych danego podatku
- szczególne – wynik zryczałtowania i scalenia

a/ wg sposobu określania wielkości zob.pod.:
- kwotowe – kwota na jednostkę pod.opod. lub podatnika
- procentowe – określony % pod. opod.
- proporcjonalne (liniowe) – nie zmieniają się % wraz ze wzrostem lub spadkiem pod.opod.; relacja między kwotą opod. a pod.opod. jest stała
- progresywne – wzrasta % ze wzrostem pod. opod.(wzrost pod.opod. – pogorszenie)
- regresywna – % spada ze wzrostem pod.opod.; wzrost pod.opod. – poprawa
(- degresywana – spada wraz ze spadkiem pod.opod., to inny sposób zdefiniowania stawki progresywnej)

b/ w Polsce:
• muszą być określone ustawą – nie można rozporządzeniem, uchwałą rady gminy
• dominują kwotowe i procentowe – ale odchodzenie od kwotowych
• marginesowe progresywne (spadki, darowizny, pod.doch. od os.fiz.)
• regresywnych – brak
• mieszane – kwotowo-procentowe

c/ stopa pośrednia – zasada ogólna, przy stawkach progresywnych
- nakaz, aby z pod.opod. po potrąceniu podatku nie zostało mniej niż pozostaje z najwyższej pod.opod. bezpośrednio niższego stopnia skali po potrąceniu podatku przypadającego od tej podstawy – gdyby miało być mniej niż wynosi najwyższa podstawa wolna od podatku, podatek będzie nadwyżką ponad kwotę najwyższej podstawy opodatkowania wolnej od pod.
Już nie obowiązuje

Podstawa opodatkowania – ilościowe lub wartościowe ujęcie podmiotu opodatkowania za okres podatkowy (gdy nie występuje, to wysokość na określoną datę)
- ulega zmniejszeniu o zastosowanie ulgi podatkowej odliczanej od podst.opodat.
- ulega zwiększeniu o ewentualnie zastosowane sankcje prawnopodatkowe oraz obowiązkowe zwiększenia tej podstawy
- wyrażona wartościowo w pieniądzu (przy stawkach kwotowych- w jednostkach naturalnych)

ZASADA -określa ją podatnik w deklaracji (zeznaniu podatkowym), na podstawie prowadzonej ewidencji lub zgromadzonej dokumentacji, zgodnie z prawdą i wiedzą
- może być też zobowiązany płatnik, inkasent, org.pod., inny uprawniony organ
a) ZMIANA podstawy opodatkowania na skutek:
1/ zmiany deklaracji dokonanej przez podatnika
2/ w wyniku wydania decyzji określającej (deklaratoryjnej) wydanej przez org.pod. albo przez inny uprawniony organ – podstawa to prawidłowe zastosowanie danych wynikających z: deklaracji, ewidencji prowadzonej przez podatnika, przeprowadzonego postępowania lub kontroli, albo są wynikiem oszacowania podstawy opodatkowania
3/ zmiany decyzji konstytutywnej ustalającej zobowiązanie podatkowe
b) w Polsce pod.opodat. określona wartościowo, jako określona instytucja finansowopr.
(w podatkach z przedmiotem nieruchomości – dominuje naturalna¸ ilościowa pod.opod.
c) pod.opod. określa podatnik w deklaracji lub org.pod. w decyzji konstytutywnej
!!! wyjątek: szacunek pod.opod. przez org. pod. – gdy brak danych do jej określenia

1. Podmiotowość prawnopodatkowa: podmiotami są wszystkie jednostki, podmioty bądź grupy, na które przepisy prawa podatkowego nakładają określone obowiązki lub przyznają im uprawnienia o charakterze prawnopodatkowym
-podmioty uprawnione: organy podatkowe
-podmioty zobowiązane: podatnicy
• podatnicy
• płatnicy
• inkasenci
• następcy prawni podatników, płatników i inkasentów
• podmioty, które jako os.trzecie odpowiadają za zaległości podatkowe lub należności budżetowe podmiotów wymienionych 1-3
• inne podmioty nie wymienione 1-5, które posiadają określone uprawnienia prawnopodatkowe, przede wszystkim prawo do zwrotu podatku

PODATNIK – podmiot, na którym ciąży obowiązek podatkowy (os.fiz., os.pr., jed.org. nie mająca os.pr.); ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty – podatnik indywidualny
- podatnik grupowy jest wyjątkiem: charakter dobrowolny (podatkowa grupa kapitałowa) lub związany ze wspólnym posiadaniem lub współwłasnością nieruchomości

PŁATNIK – podmiot obowiązany do:
- obliczenia podatku (zaliczki, przedpłaty, raty), który jest należny od podatnika lub stwierdzenia, że zobowiązanie podatkowe nie powstało
- pobrania obliczonej kwoty podatku
- wpłacenia jej w obowiązującym terminie organowi podatkowemu
• status płatnika TYLKO na podstawie prawa podatkowego: nie może zrezygnować ze swoich obowiązków, nikt go nie może też zwolnić (wyjątek: art.22§2pkt2 Ord.pod., który dopuszcza zwolnienie płatnika z obowiązku pobrania podatku lub zaliczki na podatek mocą decyzji organu podatkowego – decyzja na wniosek podatnika)
• z tytułu poboru podatków na rzecz budżetu państwa może przysługiwać płatnikowi wynagrodzenie (gdy chodzi o j.s.t. – uchwała gminy)
• brak płatnika grupowego

INKASENT – podmiot obowiązany na podstawie przepisu prawa podatkowego do poboru podatku od podatnika i do ich zapłaty organowi podatkowemu (nie ma prawa do ustalenia wielkości zobowiązania podatkowego – jak może płatnik), zobowiązanie wynika z:
- decyzji ustalającej wydanej przez org.pod.
- mocy prawa (obliczenie podatnika lub ustalenie ustawodawcy – stawka kwotowa)
• inkasent może mieć wynagrodzenie z tytułu poboru podatków na rzecz budżetu państwa lub j.s.t. (uchwała rady gminy)
• Ord.pod. nie wskazuje, że podstawą tej insytucji są przepisy pr.pod. – może być powołany wolą samych podatników oraz prawem miejscowym